CHNG III: MT S GII PHP NHM HON THIN C CH
QUN Lí TI CHNH CA NH NC I VI GIO DC I
HC CễNG LP VIT NAM TRONG THI GIAN TI 61
I. XU HNG PHT TRIN CA GIO DC I HC VIT NAM
TRONG THI GIAN TI 61
II. NH HNG HON THIN C CH QUN Lí TI CHNH I
VI GIO DC I HC CễNG LP VIT NAM TRONG THI
GIAN TI 63
1. nh hng i mi c ch qun lý ti chớnh i vi trng i hc cụng
lp 63
2. Mc tiờu hon thin c ch qun lý ti chớnh i vi giỏo dc i hc
trong thi gian ti 64
III. MT S GII PHP NHM HON THIN C CH QUN Lí
TI CHNH I VI CC C S GIO DC I HC CễNG LP
TRONG GIAI ON TI 65
1. To dng khung phỏp lý v qun lý giỏo dc i hc mt cỏch ng b
65
2. Ci tin vic phõn b v cp phỏt ngõn sỏch nh nc 66
3. Hon thin c ch qun lý ngun thu i vi cỏc trng i hc cụng lp
trong thi gian ti 67
4. Xó hi hoỏ giỏo dc i hc, khuyn khớch a dng hoỏ ngun ti chớnh
cho phỏt trin giỏo dc i hc cụng lp 70
5. Tng cng phõn cp qun lý ti chớnh theo hng tng tớnh t ch, t
chu trỏch nhim xó hi i vi cỏc c s giỏo dc i hc cụng lp 72
6. Xõy dng chớnh sỏch cụng v ti chớnh giỏo dc i hc cụng lp 76
7. Mt s gii phỏp khỏc cú liờn quan nhm m bo thc hin cú hiu qu
nhng kin ngh hon thin c ch qun lý ti chớnh giỏo dc i hc cụng lp
76
Li kt lun
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
5
Ph lc
Danh mc ti liu tham kho
DANH MC CC CH VIT TT
C Cao ng
H i hc
HQG i hc Quc gia
GD DT Giỏo dc o to
L - TB - XH Lao ng Thng binh Xó hi
NSNN Ngõn sỏch nh nc
THCS Trung hc c s
THPT Trung hc ph thụng
TP.HCM Thnh ph H Chớ Minh
WB World Bank
XDCB Xõy dng c bn
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
6
DANH MC BNG - HèNH
I. DANH MC BNG
Tờn bng Trang
Bng 1.1 Mt s hỡnh thc cung ng dch v giỏo dc i hc chia
theo ngi cung cp
10
Bng 2.1 S lng cỏc trng i hc v cao ng 29
Bng 2.2 S lng ging viờn ti cỏc trng i hc v cao ng 32
Bng 2.3 T l cỏc ngun thu ti chớnh ca cỏc trng i hc v
cao ng cụng lp
35
Bng 2.4 C cu chi tiờu nm 2003 ca cỏc trng i hc, cao
ng
36
Bng 2.5 T l chi ngõn sỏch nh nc cho giỏo dc 37
Bng 2.6 C cu chi ngõn sỏch cho giỏo dc i hc theo ni
dung kinh t
47
Bng 2.7 Cỏc d ỏn u t xõy dng c bn nhúm A chuyn tip
ca cỏc B, ngnh v a phng trong lnh vc o
to i hc, cao ng
49
Bng 2.8 Chi phớ o to trờn u sinh viờn cỏc c s i hc
cụng lp
52
Bng 2.9 Chi phớ o to trờn u sinh viờn mt s nc chõu
u
53
Bng 3.1 Trỏch nhim v ti chớnh ca cỏc cp qun lý 72
II. DANH MC HèNH
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
7
Tờn hỡnh Trang
Hỡnh 1.1 H thng giỏo dc i hc 5
Hỡnh 2.1 S lng sinh viờn nhng nm 2002 - 2005 30
Hỡnh 2.2 Chi thng xuyờn bỡnh quõn cho mt sinh viờn nm
2003 cỏc trng i hc, cao ng thuc B Giỏo dc
& o to
50
Hỡnh 3.1 S lng sinh viờn Vit Nam giai on 2005-2020 62
Hỡnh 3.2 Tớnh hc phớ cho giỏo dc i hc 69
Lời mở đầu
1. Tớnh cp thit ca ti
Bc vo thiờn niờn k mi, cựng vi s i mi ca nn kinh t t
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
8
nc, h thng giỏo dc Vit Nam ó v ang cú nhng bc phỏt trin
mnh m trờn nhiu mt. Trong bi cnh phỏt trin nn kinh t hng ti
tng lai, giỏo dc i hc cú v trớ ht sc quan trng. Giỏo dc i hc
Vit Nam cú nhng thun li v thi c phỏt trin mi, ng thi cng
ang ng trc nhng th thỏch ht sc to ln. Nhng thỏch thc ú ũi
hi Vit Nam phi tip tc i mi a giỏo dc i hc tr thnh nn
giỏo dc hin i, hi nhp khu vc v quc t.
C ch qun lý nh nc i vi giỏo dc i hc cụng lp, c bit
c ch ti chớnh trong nhng nm qua ó cú nhng bc i mi (nh tng
dn chi tiờu cho giỏo dc i hc, khuyn khớch cỏc ngun ti chớnh ngoi
ngõn sỏch nh nc v.v.) nhng nhng iu chnh v bin phỏp thc hin
cha to s thay i v c bn.
Ngh quyt i hi i biu ton quc ng Cng sn Vit Nam ln
th IX ó xỏc nh Phỏt trin giỏo dc o to l mt ng lc quan
trng thỳc y s nghip cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ, l iu kin
phỏt huy ngun lc con ngi - yu t c bn phỏt trin xó hi, tng
trng kinh t nhanh v bn vng. ng thi, ng cng ra nhim
v phi i mi c ch qun lý ti chớnh giỏo dc i hc trong giai on
ti nhm phỏt huy v huy ng mi ngun lc trong v ngoi nc phỏt
trin giỏo dc i hc. Trong h thng giỏo dc i hc Vit Nam, cỏc
trng i hc cụng lp ang gi vai trũ ch o (v quy mụ, cht lng,
i ng ging viờn v.v.). C ch qun lý ti chớnh ca nh nc õy ó cú
nhiu vn ó cú nhiu i mi, tuy nhiờn cng cũn khụng ớt vn cn
c tip tc tho lun v nghiờn cu. gúp phn gii quyt vn trờn,
di s hng dn khoa hc ca PGS.TS Mai Vn Bu v c thc tp
chuyờn ngnh Ban Khoa hc qun lý Vin nghiờn cu qun lý kinh t
Trung ng, em ó la chn ti Hon thin c ch qun lý ti chớnh i
vi cỏc trng i hc cụng lp Vit Nam trong thi gian ti lm
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
9
chuyờn thc tp chuyờn ngnh ca mỡnh.
2. Mc ớch nghiờn cu
Mc tiờu chớnh ca ti l trờn c s ỏnh giỏ thc trng c ch
qun lý ti chớnh i vi giỏo dc i hc cụng lp xut nhng kin
ngh chớnh sỏch nhm tip tc hon thin c ch qun lý ti chớnh i vi
nhng trng ny cho phự hp vi bi cnh chung ca t nc trong thi
gian ti.
3. i tng nghiờn cu v phm vi nghiờn cu ca ti
i tng nghiờn cu ca ti l c ch qun lý ti chớnh ca nh
nc i vi cỏc trng i hc v cao ng cụng lp trong c nc (sau
õy s gi chung l cỏc trng i hc cụng lp).
4. Phng phỏp nghiờn cu
Thụng qua nhng ngun thụng tin thu thp c, ti ó phõn tớch,
tng hp, so sỏnh s liu v ti chớnh lun gii cỏc vn v lý lun v
thc tin.
5. Kt cu ca ti
Ngoi phn li m u, kt lun, danh mc ti liu tham kho, ph
lc ni dung ca ti c trỡnh by trong ba chng:
Chng I: C s lý lun v giỏo dc i hc v c ch qun lý ti
chớnh ca nh nc i vi giỏo dc i hc cụng lp.
Chng II: Thc trng c ch qun lý ti chớnh ca nh nc i
vi giỏo dc i hc cụng lp Vit Nam trong thi gian qua.
Chng III: Mt s gii phỏp nhm hon thin c ch qun lý ti
chớnh ca Vit Nam trong thi gian ti.
Em xin by t s cm n sõu sc ti PGS.TS Mai Vn Bu - Trng
khoa Khoa hc qun lý, cỏc cỏn b Ban Khoa hc qun lý - Vin nghiờn
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
10
cu qun lý kinh t Trung ng ó dnh thi gian quý bỏu ca mỡnh hng
dn v giỳp em rt nhiu trong sut thi gian em lm ti chuyờn
thc tp. Tuy nhiờn do chuyờn thc tp chuyờn ngnh c thc hin
trong khong thi gian khụng di, cỏc kin thc v lý lun v thc tin ca
em cũn hn ch nờn ti s khụng trỏnh khi nhng thiu sút. Em rt
mong nhn c s úng gúp ý kin ca cỏc thy cụ giỏo, cỏc chuyờn gia
v ton th bn c chuyờn ca em cú th c hon thin hn.
CHNG I
C S Lí LUN V GIO DC I HC V C CH
QUN Lí TI CHNH CA NH NC I VI
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
11
GIO DC I HC CễNG LP
I. MT S VN Lí LUN V GIO DC I HC
Giỏo dc l s nghip cú ý ngha quan trng i vi mi giai on
phỏt trin v tn ti vnh hng cựng vi s phỏt trin ca loi ngi, l mt
quỏ trỡnh bao gm tt c cỏc hot ng nh hng chm lo v phỏt trin
rốn luyn tri thc cng nh phm cht con ngi. Trong h thng giỏo dc
o to, giỏo dc i hc cú vai trũ quan trng trong ton b chin lc
o to nhõn lc, bi dng nhõn ti, ú l thc o tin b xó hi v
trỡnh dõn trớ quc gia. i mi giỏo dc i hc khụng ngoi mc tiờu
nõng cao hiu qu o to. õy l si ch xuyờn sut ton b lch s
phỏt trin ca giỏo dc núi chung v giỏo dc i hc núi riờng, ca cỏc
trng i hc bt k giai on no.
1. Giỏo dc i hc cụng lp
1.1 Giỏo dc i hc
Núi mt cỏch khỏi quỏt nht cú th hiu giỏo dc l mt quỏ trỡnh
bao gm tt c cỏc hot ng hng vo s rốn luyn v phỏt trin nng lc
v phm cht ca con ngi cú th phỏt trin nhõn cỏch y v tr
nờn cú giỏ tr tớch cc i vi xó hi.
Theo ngha hp hn: Giỏo dc l mt quỏ trỡnh c t chc mt
cỏch cú mc ớch, cú k hoch nhm truyn t nhng kinh nghim ca xó
hi.
i
Khỏi nim giỏo dc theo ngha ny thng gn vi nh trng vỡ nh
trng l ni t chc giỏo dc mt cỏch cú h thng v cú k hoch cht
chnht.
i
Trng i hc Kinh t Quc dõn, Khoa Khoa hc qun lý, on Th Thu H, Nguyn Ngc Huyn
(ng ch biờn), Giỏo trỡnh Chớnh sỏch Kinh t - Xó hi, Nh xut bn khoa hc v k thut, nm 2000.
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
12
Hỡnh 1.1: H thng giỏo dc i hc
Trong h thng giỏo dc, giỏo dc i hc o to trỡnh i hc
v cao ng i vi nhng ngi ó tt nghip ph thụng trung hc, giỳp
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
Tin s
i hc
Cao hc
Trung hc
ph thụng
Cao ng
Trung hc
chuyờn nghip
Trung hc c s
Tiu hc
Mu giỏo, nh tr
o to ngh
o to ngh
Giỏo dc sau i hc
Giỏo dci hc
Giỏo dc ph thụng
13
ngi hc cú kin thc chuyờn mụn v k nng c bn v mt ngnh ngh,
kh nng gii quyt nhng vn thụng thng thuc chuyờn ngnh o
to. Nhiu nc quan nim rng, c nhõn l nhng ngi c trang b v
nhng nguyờn lý chung v nhng kin thc c bn xem nh l c s
lm vic v hc hnh mt cỏch ch ng
ii
v giỏo dc i hc cũn l ni
rốn luyn trớ tu, phỏt trin phm cht o c ca ngi hc h cú th
tr thnh nhng ngi cụng dõn cú trỏch nhim.
Gia giỏo dc ph thụng v giỏo dc i hc cú s khỏc bit. Giỏo
dc ph thụng bao gm 3 cp hc: tiu hc, trung hc c s, trung hc ph
thụng l cn bn trong h thng giỏo dc. Nhng kin thc m hc sinh
tớch lu c khi theo hc bc ph thụng l nhng kin thc cn bn, ph
cp. Nú giỳp con ngi cú nhng kin thc c bn nht bc vo cuc
sng. Nu giỏo dc ph thụng c ph cp rng rói v trit thỡ nú giỳp
cho xó hi cú nn tng dõn trớ ng u. Vic ph cp giỏo dc ph thụng
s lm tng mt bng dõn trớ, giỳp cho vic trin khai nhng chớnh sỏch núi
chung v cỏc chớnh sỏch kinh t núi riờng c thun li, hiu qu, trỏnh
c nhng nhm ln khụng ỏng cú. Khụng phi ngu nhiờn m tt c cỏc
quc gia u mong mun nõng cao mt bng dõn trớ. Mt bng dõn trớ cú ý
ngha ht sc quan trng i vi cỏc bin phỏp m chớnh ph a ra. Dõn
trớ cao s cú nh hng tớch cc ti hiu qu chớnh sỏch ca Chớnh ph, gúp
phn vo s phỏt trin kinh t - xó hi.
Hn na giỏo dc i hc phi da trờn nn tng giỏo dc ph thụng
nờn giỏo dc i hc mun t kt qu tt thỡ hc sinh phi cú nn tng
kin thc ph thụng vng chc. Hay núi mt cỏch khỏc, giỏo dc ph thụng
cú vai trũ quan trng, giỏn tip to ra ngun nhõn lc cú cht lng cao cho
t nc. Do vy, xu hng hin nay nh nc tng t trng chi NSNN cho
giỏo dc ph thụng m bo s phỏt trin c v quy mụ ln cht lng
ca h thng giỏo dc ny.
ii
Theo nh ngha v vn bng i hc theo o lut v giỏo dc i hc ca Newzealand, 1989.
Trịnh Quang Anh Lớp
Quản lý kinh tế 44A
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét