v5048

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
ơng cho những nhân viên đó. Việc ghi chép phản ánh kịp thời, chính xác thời
gian thực tế hay khối lợng công việc, lao vụ hoàn thành của từng ngời lao
động có ý nghĩa rất lớn trong quản lý lao động và tiền lơng. Đây chính là căn
cứ để tính lơng, thởng và các khoản trích theo lơng cho cán bộ công nhân
viên.
Chứng từ ban đầu đợc sử dụng hạch toán thời gian lao động hoặc khối
lợng công việc hoàn thành tại doanh nghiệp đang áp dụng Chế độ kế toán
Việt Nam là Bảng chấm công (mẫu số 02- LĐTL- Chế độ chứng từ kế toán)
và Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc lao vụ hoàn thành (mẫu số 06- LĐTL- Chế
độ chứng từ kế toán), Hợp đồng giao khoán (mẫu số 08- LĐTL- Chế độ
chứng từ kế toán). Ngoài ra, doanh nghiệp còn sử dụng các chứng từ khác có
liên quan nh Thẻ thời gian, Giấy chứng nhận nghỉ ốm, nghỉ phép làm
chứng từ cơ sở để hạch toán lơng cho ngời lao động.
Thông thờng, Bảng chấm công đợc lập riêng cho từng bộ phận (sản
xuất, phòng, ban, tổ, nhóm ) và dùng cho một kỳ thanh toán (thờng là một
tháng). Mỗi phòng ban hay tổ sản xuất đều có một ngời thực hiện giám sát,
ghi chép thời gian làm việc thực tế hoặc khối lợng sản phẩm hoàn thành của
mỗi ngời lao động và Bảng chấm công đợc đặt tại một địa điểm công khai để
tất cả nhân viên đều có thể xem và giám sát thời gian lao động của mình.
Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc lao hoặc lao vụ hoàn thành là chứng từ
xác nhận số sản phẩm hoặc lao vụ hoàn thành của cá nhân, đơn vị ngời lao
động, đợc lập bởi ngời giao việc, có đầy đủ chữ ký của các bên và ngời kiểm
tra chất lợng.
Hợp đồng giao khoán là bản ký kết giữa ngời giao khoán và ngời nhận
khoán về một lợng công việc cụ thể, thời gian làm việc, trách nhiệm và
quyền lợi của mỗi bên khi thực hiện hợp đồng.
Những trờng hợp ngừng sản xuất, ngừng việc đều phải có Biên bản
phản ánh rõ tình hình về thời gian kéo dài, thiệt hại gây ra và những nguyên
nhân để từ đó có kế hoạch xử lý thiệt hại.
Ngoài ra, các trờng hợp do ốm đau, thai sản hay tai nạn lao động đều
phải có Phiếu nghỉ ốm, Phiếu xác nhận tai nạn lao động, Phiếu nghỉ thai sản
có chứng nhận của cơ quan có thẩm quyền.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Tính lơng và lập bảng thanh toán tiền lơng: căn cứ vào các chứng từ
theo dõi thời gian lao động và kết quả công việc, sản phẩm hoặc lao vụ hoàn
thành từ các bộ phận hay phân xởng, kế toán tiền lơng tiến hành kiểm tra trớc
khi tính lơng nhằm đảm bảo tính đầy đủ, tính hợp lệ của các chứng từ.
Đối với các khoản trích theo lơng hay các khoản khấu trừ nh
BHXH, BHYT, KPCĐ, thuế TNCN đều phải đợc tính dựa trên các qui
định của pháp luật hiện hành hoặc do sự thoả thuận giữa lao động và ngời
sử dụng lao động.
Sau khi tính toán xong, kế toán phải lập Bảng thanh toán tiền lơng,
Bảng khai các khoản phải nộp phải trả về khoản trích theo lơng. Đó chính
là cơ sở để kiểm tra việc thanh toán lơng cho ngời lao động và thực hiện
nghĩa vụ với các cơ quan chức năng.
Trong quá trình lập các Bảng thanh toán tiền lơng, tiền thởng cho
ngời lao động, kế toán tiến hành phân loại tiền lơng, tiền thởng phải trả
cho từng nhóm ngời lao động theo bộ phận sử dụng lao động và chức
năng của ngời lao động nh lao động trực tiếp, lao động phục vụ quản lý ở
bộ phận sản xuất
Ghi chép sổ sách tiền lơng: Trên cơ sở Bảng thanh toán tiền lơng
và các chứng từ gốc đợc gửi lên, kế toán tiến hành vào Sổ nhật ký tiền l-
ơng. Định kỳ, kế toán vào Sổ cái TK 334. Đồng thời với việc vào sổ, kế
toán tiền lơng viết các phiếu chi hoặc séc chi kèm theo Bảng thanh toán
lơng cho thủ quĩ sau khi đợc duyệt bởi ngời có thẩm quyền.
Thanh toán tiền lơng và bảo đảm những khoản lơng cha thanh
toán: Khi nhận đợc Phiếu chi hoặc séc chi lơng kèm theo Bảng thanh
toán tiền lơng, tiền thởng, thủ quỹ tiến hành kiểm tra đối chiếu tên với số
tiền đợc nhận giữa phiếu chi hoặc séc chi lơng. Sau khi đã kiểm tra xong
và thực hiện chi lơng, thủ quỹ yêu cầu ngời nhận ký nhận. Các chứng từ
này phải đợc đánh số theo thứ tự cho mỗi chu trình thanh toán.
Đối với những chứng từ chi cha thanh toán đợc cất trữ cẩn thận và
bảo quản, ghi chép đầy đủ, chính xác trong sổ sách kế toán. Các Phiếu
chi hoặc séc chi hỏng phải đợc cắt góc và lu lại nhằm bảo đảm ngăn ngừa
các Phiếu chi hoặc séc chi giả mạo.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Sơ đồ 01: Sự phân chia chức năng của chu trình
tiền lơng và nhân viên
1.1.2. Tổ chức công tác hạch toán tiền lơng.
Quản lý tiền lơng và nhân viên là một nội dung quan trọng trong
công tác quản lý kinh doanh của đơn vị, đó là nhân tố giúp đơn vị hoàn
thành và hoàn thành vợt mức kế hoạch sản xuất kinh doanh của mình. Tổ
chức hạch toán lao động tiền lơng giúp công tác quản lý lao động của
đơn vị đi vào nề nếp, thúc đẩy ngời lao động chấp hành tốt kỷ luật lao
động, tăng năng suất lao động và hiệu quả công tác, đồng thời cũng tạo
cơ sở cho việc tính lơng đúng nguyên tắc phân phối theo lao động .
Các hình thức tiền lơng
Việc tính và trả lơng cho ngời lao động thể hiện theo nhiều hình thức
khác nhau, tuỳ theo hoạt động kinh doanh, tính chất công việc và trình độ
quản lý của doanh nghiệp. Nhng mục đích của các hình thức này đều nhằm
quán triệt nguyên tắc phân phối theo lao động. Trên thực tế, các doanh
nghiệp thờng áp dụng các hình thức tiền lơng sau:
Tiền lơng theo thời gian lao động: là hình thức trả lơng căn cứ theo
thời gian làm việc thực tế (theo tháng, tuần, ngày, giờ ). Hình thức lơng này
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Nơi sử dụng
lao động
- Xác định cơ cấu LĐ
- Xác định đơn giá
- Tuyển dụng LĐ
Ghi sổ
kế toán
Phòng kế toán
- Bảng chấm công
- Chứng từ giao
nộp sản phẩm
Lập chứng từ
tiền lương
BHXH, BHYT
Phòng nhân sự
- Phê duyệt thay đổi lương
- Phê duyệt bảng lương
Tổ chức
Sản xuất
Ghi nhận kết
quả lao động
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
thờng áp dụng cho ngời làm công tác văn phòng nh hành chính quản trị, tổ
chức lao động, thống kê, tài chính
Tuy nhiên, việc áp dụng hình thức lơng theo thời gian còn có những
hạn chế mang tính bình quân và cha thực sự gắn với kết quả sản xuất. Để phần
nào khắc phục hạn chế đó, trả lơng theo thời gian thờng kèm theo chế độ khen
thởng và kỷ luật để khuyến khích ngời lao động hăng say làm việc.
Tiền lơng theo sản phẩm: là hình thức trả lơng cho ngời lao động
căn cứ vào số lợng, chất lợng sản phẩm hoàn thành. Hình thức lơng này đợc
áp dụng đối với các doanh nghiệp hoạt động sản xuất, phù hợp nguyên tắc
phân phối theo lao động, khuyến khích ngời lao động nâng cao năng suất lao
động.
Ngời sử dụng lao động có quyền chọn các hình thức trả lơng theo
thời gian, theo sản phẩm nhng phải duy trì hình thức trả lơng đã chọn trong
một thời gian nhất định và phải thông báo cho ngời lao động biết. Ngời lao
động đợc quyền nhận lơng một tháng một lần hoặc nửa tháng một lần tuỳ
theo thoả thuận giữa hai bên.
Tổ chức hạch toán tiền lơng:
Tổ chức hạch toán ban đầu và kế toán chi tiết tiền lơng: Hạch
toán ban đầu đối với khoản mục tiền lơng là việc tổ chức hệ thống chứng từ
ghi nhận kết quả lao động, thời gian lao động của nhân viên, qua đó lập Bảng
thanh toán lơng trong đó xác định mức lơng của mỗi cá nhân ngời lao động
làm căn cứ ghi sổ và thanh toán lơng. Theo quy định hiện hành hệ thống
chứng từ phát sinh trong chu trình tiền lơng và nhân viên bao gồm:
+ Chứng từ về cơ cấu lao động: Là những chứng từ liên quan đến
việc thay đổi cơ cấu lao động nh: Quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm, bãi
miễn
+ Chứng từ hạch toán thời gian và kết quả lao động: Bao gồm tất
cả các chứng từ nhằm xác định các công việc đã đợc ngời lao động thực
hiện nh: Bảng chấm công, Phiếu giao nhận sản phẩm, Biên bản kiểm tra
chất lợng
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
+ Chứng từ tiền lơng, các khoản phải trả và các khoản thanh toán
cho ngời lao động: Bảng thanh toán lơng, Bảng phân phối thu nhập theo
lao động, Chứng từ chi tiền thanh toán lơng
Tổ chức hạch toán tổng hợp tiền lơng: Theo quy định hiện hành
để tiến hành hạch toán tổng hợp tiền lơng, tiền thởng và phản ánh tình
hình thanh toán với công nhân viên sử dụng tài khoản:
TK334 Phải trả công nhân viên. Nội dung tài khoản này bao gồm:
Bên Nợ:
+ Các khoản khấu trừ vào tiền công, tiền lơng của công nhân viên
+ Tiền lơng, tiền công và các khoản khác đã trả công nhân viên
+ Kết chuyển tiền lơng nhân viên cha lĩnh
Bên có: Tiền lơng, tiền công và các khoản khác phải trả cho công
nhân viên.
D có: Tiền lơng, tiền công và các khoản khác phải trả nhân viên.
D nợ: Số trả thừa cho công nhân viên.
Căn cứ trên chứng từ thanh toán tiền lơng, kế toán tiến hành phân loại
theo từng bộ phận sản xuất, ghi nhận các bút toán chi phí thực tế phát sinh
trong kỳ. Đồng thời kế toán tiến hành thanh toán lơng cho các cá nhân, bộ
phận và tiến hành ghi sổ kế toán.
Tổ chức hạch toán quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh
phí công đoàn và thuế thu nhập cá nhân
Bản chất Quỹ BHYT, BHXH, KPCĐ và Thuế TNCN
-Bảo hiểm xã hội: Theo khái niệm của Tổ chức lao động quốc
tế BHXH đợc hiểu là sự bảo vệ của xã hội đối với các thành viên thông
qua một loạt các biện pháp công cộng để chống lại tình trạng khó khăn
về tài chính do bị mất hoặc giảm thu nhập gây ra bởi ốm đau, mất khả
năng lao động, tuổi già , tàn tật
Hiện nay, theo Quyết định 1141 TC/ CĐKT các doanh nghiệp
đợc phép trích quỹ BHXH tại doanh nghiệp bằng 20% tổng quỹ lơng,
trong đó 15% doanh nghiệp trả thay tính vào chi phí kinh doanh, 5%
khấu trừ vào thu nhập công nhân viên.
Quỹ BHXH đợc trích dùng các mục dích nh sau:
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chi chế độ trợ cấp ốm đau cho ngời lao động bị tai nạn (không
phải tai nạn lao động). Trợ cấp bằng 75% lơng
Chi trợ cấp chế độ thai sản cho lao động nữ : Tiền trợ cấp bằng
100% lơng cộng với 1 tháng lơng khi sinh con.
Chi chế độ trợ cấp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp cho
ngời bị tai nạn hoặc bệnh nghề nghiệp, trợ cấp bằng 100% lơng trong
suốt quá trình điều trị.
Chi chế độ hu trí cho ngời lao động đủ tiêu chuẩn theo Luật lao
động.
Chi chế độ tử tuất cho thân nhân ngời lao động khi ngời lao
động chết.
- Bảo hiểm y tế ( BHYT) thực chất là sự trợ cấp về y tế cho ng-
ời tham gia bảo hiểm nhằm góp một phần nào đó trang trải tiền khám
chữa bệnh, viện phí, thuốc thang Mục đích của BHYT là tạo một mạng
lới sức khoẻ đợc bảo vệ cho toàn cộng đồng, bất kể địa vị xã hội, mức
thu nhập của ngời lao động cao hay thấp. Các đối tợng đóng BHYT
thông qua mua Thẻ bảo hiểm. Mức trích theo chế độ hiện hành là 3%
trên tổng tiền lơng phải trả cho công nhân viên, trong đó: 2% doanh
nghiệp nộp thay tính vào chi phí, 1% khấu trừ vào lơng của công nhân
viên.
- Kinh phí công đoàn( KPCĐ): Công đoàn là một tổ chức đoàn thể
đại diện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho công nhân viên. Với t cách là
một tổ chức độc lập, có t cách pháp nhân nên Công đoàn tự hạch toán thu
chi, nguồn thu chủ yếu của công đoàn đợc trích từ 2% quỹ lơng thực tế
phát sinh tại doanh nghiệp( tính vào chi phí sản xuất kinh doanh), trong
đó 1% nộp cho cấp trên, còn 1% để lại chi tiêu tại công đoàn cơ sở. Nếu
doanh nghiệp thực hiện chế độ trả lơng cho cán bộ công đoàn chuyên
trách thì số tiền lơng này đợc coi là một phần trong số tiền nộp lên Công
doàn cấp trên.
- Thuế TNCN: Là khoản thuế đánh vào ngời lao động có thu nhập
cao, nhằm bảo đảm mục tiêu phân phối lại thu nhập và góp phần điều hoà
thu nhập trong xã hội. Cơ sở tính thuế thu nhập là tổng thu nhập của ngời
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
lao động và tỷ lệ tính thuế, tỷ lệ này đợc quy định trong Thông t số
81/2004/TT-BTC ngày 13/8/2004.
Tổ chức hạch toán tổng hợp BHYT, BHXH, KPCĐ và Thuế TNCN:
Theo quy định hiện hành, để hạch toán việc trích lập quỹ BHXH,
quỹ BHYT, quỹ KPCĐ và tính Thuế TNCN đơn vị hạch toán sử dụng các
tài khoản sau:
+ TK3382: Kinh phi công đoàn
+ TK3383: Bảo hiểm xã hội
+ TK3384: Bảo hiểm y tế
+ TK3388: Thuế khác
Căn cứ vào quỹ lơng và các khoản thanh toán thực tế với công
nhân viên, kế toán tiến hành tính các quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ và Thuế
TNCN. Đồng thời đơn vị cũng tiến hành khai báo số lợng lao động, mức
lơng cơ bản, số ngời mua BHYT cho các cơ quan chức năng thực hiện
nhiệm vụ quản lý các quỹ BHXH, KPCĐ, BHYT và thuế TNCN, đơn vị
tiến hành nộp thuế TNCN, các quỹ và chi tiêu đối với số đợc ở lại doanh
nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Sơ đồ 02: Hạch toán các khoản thanh toán với công nhân viên




Sơ đồ 03: Thanh toán BHXH, BHYT, KPCĐ



Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Các khoản khấu trừ vào thu nhâp
của công nhân viên
Phần đóng góp cho
Quỹ BHXH, BHYT
Thanh toán lương, thưởng, BHXH,
và các khoản khác cho công nhân
viên bằng tiền mặt
Thanh toán cho công nhân viên
bằng hiện vật
Tiền lương tiền thưởng và các khoản
phụ cấp phải trả công nhân sản xuất,
nhân viên phân xưởng, bán hàng, quản
lý
TK 4311
TK 3383
Tiền thưởng và khoản khác
phải trả công nhân viên
BHXH phải trả trực tiếp
cho công nhân viên
TK 622, 6271 641, 642
TK 141,138, 333
Tk 334
TK 111
TK 3383,3384
TK 512
Số BHXH phải trả trực tiếp cho
công nhân viên trong đơn vị
Trích BHXH, KPCĐ, BHYT
19% vào chi phí sản xuất
Nộp BHXH, BHXH,KPCĐ cho
cơ quan quản lý quỹ
Chi tiêu KPCĐ tại cơ sở
Trích BHXH, KPCĐ,
BHYT 6% trừ vào thu nhập
Số BHXH, KPCĐ được
hoàn trả hay chi vượt cấp
TK 334
TK 338
TK 622,6271, 641,642
TK 334
TK 111,112
TK 111,112
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.1.3. Đặc điểm chu trình tiền lơng và nhân viên ảnh hởng đến qui
trình kiểm toán Báo cáo tài chính.
Chi phí tiền lơng vừa là nguồn thu nhập của ngời lao động đồng thời
nó cũng là khoản chi phí sản xuất chiếm một tỷ trọng lớn trong giá thành sản
phẩm qua đó ảnh hởng đến kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp. Vì vậy, các nhà quản lý luôn phải cân nhắc hai vấn đề: thứ nhất tiền
lơng phải đảm bảo yêu cầu của ngời lao động, thứ hai chi phí tiền lơng phải
phù hợp với chi phí sản xuất, đảm bảo đem lại lợi nhuận cho đơn vị.
Doanh nghiệp trả tiền lơng cho ngời lao động theo hợp đồng lao động
giữa doanh nghiệp và ngời lao động, trong đó qui định quyền hạn của ngời
lao động và ngời sử dụng lao động. Mỗi doanh nghiệp có một chính sách tiền
lơng riêng, mặt khác các chứng từ liên quan đến tiền lơng của nhân viên đều
phát sinh trong nội bộ doanh nghiệp. Do đó, khi kiểm toán chu trình tiền l-
ơng và nhân viên, các kiểm toán viên cần tìm hiểu chính sách lơng áp dụng
tại đơn vị, từ đó xây dựng thủ tục kiểm toán phù hợp đặc điểm sản xuất kinh
doanh và hình thức lơng áp dụng trong doanh nghiệp.
Chi phí tiền lơng là cơ sở để trích lập BHXH, BHYT, KPCĐ, thuế
thu nhập cá nhân mà doanh nghiệp và ngời lao động phải nộp cho cơ
quan chức năng nhằm tái phân phối thu nhập và bảo đảm cuộc sống và
các chính sách cho ngời lao động. Do đó, khi kiểm toán chu trình tiền l-
ơng và nhân viên kiểm toán viên cần phải xem xét việc áp dụng các chính
sách về bảo hiểm, thuế của doanh nghiệp khẳng định việc thực hiện các
nghĩa vụ với Nhà nớc tại đơn vị đầy đủ và hợp pháp.
Chi phí tiền lơng và các khoản mục trích theo lơng luôn chiếm tỷ
trọng lớn trong cơ cấu chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nên
ảnh hởng đến giá thành sản phẩm và Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp. Khi kiểm toán tiền lơng cần có sự kết hợp
chặt chẽ với việc kiểm toán phần hành thanh toán và kiểm toán giá thành
sản xuất. Chi phí tiền lơng luôn đợc đánh giá là khoản mục chứa đựng
các rủi ro tiềm tàng cần phải thực hiện kết hợp nhiều thủ tục kiểm toán,
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
đặc biệt là các thủ tục phân tích tỷ suất, ớc tính và kiểm tra chi tiết chi
phí lơng của doanh nghiệp.
1.2.1. Mục tiêu kiểm toán chu trình tiền lơng và nhân viên
Mục tiêu kiểm toán Báo cáo tài chính
Trong kiểm toán tài chính, ý kiến hay kết luận của kiểm toán viên
không phải phục vụ cho bản thân ngời lập hay ngời xác minh mà phục vụ
cho ngời quan tâm đến trung thực và hợp pháp của Báo cáo tài chính. Do
đó, việc xác định hệ thống mục kiểm toán khoa học trên cơ sở mối quan
hệ vốn có của đối tợng kiểm toán và khách thể kiểm toán sẽ giúp kiểm
toán viên thực hiện đúng hớng và có hiệu quả hoạt động kiểm toán. Đặc
điểm cơ bản trong triển khai chức năng chung của kiểm toán trong kiểm
toán tài chính là thu thập bằng chứng (xác minh) để đa ra kết luận (bày tỏ
ý kiến) trình bày trên một báo cáo kiểm toán thích hợp. Đây chính là mục
đích hay mục tiêu tổng quát trong kiểm toán tài chính. Chuẩn mực Kiểm
toán Việt Nam số 200( Mục tiêu và nguyên tắc cơ bản chi phối Báo
cáo kiểm toán), Khoản 11 xác định:
Mục tiêu kiểm toán Báo cáo tài chính là giúp kiểm toán viên và
công ty kiểm toán đa ra ý xác nhận rằng báo cáo tài chính có đợc lập trên
cơ sở chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành (hoặc đợc chấp nhận), có
tuân thủ pháp luật liên quan và có phản ánh trung thực và hợp lý tình
hình tài chính trên các khía cạnh trọng yếu hay không?
Để xác định mục tiêu kiểm toán cho các chơng trình kiểm toán cụ
thể cần phải căn cứ vào đặc điểm của chu trình, tứ đó đánh giá khả năng
sai phạm phát sinh trong chu trình ảnh hởng đến cơ sở dữ liệu. Đối với
chu trình tiền lơng và nhân viên, khả năng sai phạm bao gồm:
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.2. Kiểm toán chu trình tiền lơng nhân viên trong kiểm
toán Báo cáo tài chính

Xem chi tiết: v5048