4
dây chuyền đốt rác tập trung vào hoạt động từ tháng 1 – 2000. hiện
nay đã có 8 bệnh viện ký hợp đồng đốt rác tại trung tâm, tuy nhiên
khối lượng rác bệnh viện được xử lý bằng phương pháp đốt vẫn còn
rất khiêm tốn.
II)Tác hại của rác thải :
1 .Khái quát về chất thải rắn
Chất thải nói chung tồn tại dưới các dạng rắn, lỏng và khí. Tuy
nhiên, trong phạm vi bài viết này tôi chỉ xem xét đến chất thải rắn
và quản lý chất thải rắn như thế nào, quy trình xử lý ra sao, cũng
như hiệu quả đầu tư, kinh tế xã hội của quá trình xử lý chất thải, mà
điển hình nghiên cứu là bãi rác thải Nam Sơn.
Quản lý chất thải rắn bao gồm các công đoạn sau đây:
*Thu gom chất thải:
*Tái sử dụng và tái chế chất thải:
*Xử lý chất thải:
Tác hại của chất thải rắn:
Chất thải ảnh hưởng tới sức khoẻ cộng đồng trên nhiều khía cạnh,
quy mô rộng lớn và nhiều cấp độ khác nhau.Những khía cạnh của
Chất thải ảnh hưởng tới sức khoẻ cộng đồng như:
-Chất thải gây ra ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt
-Chất thải gây ra ô nhiễm không khí
-Chất thải ảnh hưởng tới tầng khí quyển, phá vỡ tầng ôzôn
-Chất thải mang theo mần bệnh(đặc biệt là chất thải sinh lý và chất
thải bệnh viện…)
-Chất thải gây các tổn thương như hoá chất, vật sắc nhọn…
5
-Chất thải làm xấu cảnh quan môi trường.
nguy cơ ảnh hưởng của chất thải đến sức khoẻ của con người có thể
xảy ra trong mọi công đoạn của quá trình quản lý chất thải: gây ô
nhiễm ở điểm tập kết rác thải, gây tai nạn giao thông trong quá trình
vận chuyển rác thải, gây ô nhiễm ở bãi chôn lấp, gây tai nạnở bãi
chôn lấp, gây tai nạn ở nhiều nơi thiêu chất thải do thiếu kiểm soát
và giám sát chặt chẽ…
Hậu quả của chất thải gây nên nhiều loại bệnh khác nhau:
-Ô nhiễm không khí gây ra các bệnh đường hô hấp, dị ứng, tim
mạch, giảm trí thông minh ở trẻ em…
-Ô nhiễm nước gây ra các bệnh tiêu hoá, bệnh ngoài da, bệnh gắn
liền với kí sinh trùng…
-Sự suy giảm tầng ôzôn dẫn tới tác hại đối với da(rối loạn phát triển
của các tế bào da, ung thư sắc tố…) tác hại đối với mắt, ức chế
miễm dịch, các bệnh truyền nhiễm…
-Ô nhiễm tiếng ồn ảnh hưởng tới thần kinh
-Chất thải phá hoại các cảnh quan ảnh hưởng tới đời sống tinh thần
của con người.
Nạn nhân chụi tác động của chất thải bao gồm nhiều thành
phần, cấp độ và có quy mô rất lớn.những người chụi ảnh hưởng
nhiều nhất từ chất thải là những công nhân làm việc trong lĩnh vực
tiếp xuc thường xuyên, trực tiếp với chất thải. chẳng hạn, khảo sát
tình hình sức khoẻ của công nhân Công ty Môi trường Đô thị Hà
Nội, ở thời điỉem năm 1993. đã cho kết quả:36% công nhân có biểu
hiện kích thích đường hô hấp, trong đó kích thích mức 3 là
6
2,3%;28,27% mắc bệnh tai mũi họng;34,72% mắc bệnh răng hàm
mặt; 38,06% bệnh về mắt; 13,15 % mắc bệnh da liễu…
2. Các tác động cụ thể.
2.1. Ảnh hưởng của rác thải tới môi trường nước:
Một thực trạng cần phải nói lên ở đây là ảnh hưởng của rác
thải tới môi trường nước mặt và nước ngầm của thành phố. Trên
thực tế các cơ quan, đơn vị, nhà máy, xí nghiệp phần lớn chưa có
thùng rác, bể chứa rác riêng, cộng với ý thức người dân trong việc
giữ gìn vệ sinh chung còn chưa cao nên rác thải thường bị đổ bừa
bãi. với năng lực thu gom như hiện nay thì hàng ngày có đến 20%
lượng rác trôi nổi ở khắp nơi.Hà Nội là một trung tâm ở châu thổ
Sông Hồng, có lịch sử phát triển hàng ngàn năm. Hệ thống mặt
nước Hà Nội tập hợp tất cả hệ thống kênh mương, ao hồ, chúng nối
với nhau thành một chuỗi tạo thành một thể thống nhất ngoài chức
năng điều tiết khí hậu, điêù hoà nước mưa, hệ thống này còn là cảnh
quan giải trí, nuôi cá và xử lý một phần lượng nước thải do con
người tạo ra. Ảnh hưởng của rác thải tới môi trường nước có thể
thấy như sau:
- Lòng sông hồ bị lấp khiến dòng chảy bị cản trở, đáy hồ bị
nâng dần lên, dẫn đến giảm khả năng tiêu thoát nước trên địa
bàn thành phố. Vì vậy, thành phố Hà Nội thường bị ngập úng
cục bộ hoặc lâu dài mỗi khi trời mưa to, đặc biệt tình trạng này
càng nặng nề mỗi khi triều lên.
- Những thành phần rác hữu cơ dễ bị phân huỷ trong môi trường
nước sẽ tác động mạnh làm cạn kiệt lượng oxi có trong nước
7
gây hại đến các loại thuỷ sinh, cũng như các loại động vật
trong nước; còn các chất thải xây dựng làm cản trở sự chuyển
ánh sáng vào nước gây khó khăn cho sự quang hợp dần dần
làm cho các động thực vật không giúp ích cho việc tự xử lý
nước của ao hồ. Các kim loại nặng nếu tồn tại trong nước sẽ
tiêu diệt các loại thuỷ sinh, hoặc tác động tích luỹ vào cơ thể
chúng theo chuỗi thức ăn.
- Những vi trùng có trong rác thải khi xâm nhập vào môi trường
nước cũng gây ra các dịch bệnh lan tràn như: đau mắt hột, sốt
xuất huyết, giun sán, bệnh ngoài da…
Trên đây chúng ta chỉ mới quan tâm đến nước mặt con nước
ngầm thì sao? Chất lượng nước ngầm cũng bị ảnh hưởng nghiêm
trọng bởi rác thải, chẳng hạn như: hàm lượng các chất hữu cơ sau
khi bị phân huỷ sẽ ngấm vào nước ngầm làm hạn chế nguồn nước
ngầm được sử dụng vào truyền nhiễm những bệnh nguy hiểm,
nếu chúng ta sử dụng chúng để sản xuất và sinh hoạt. Chính vì
vậy, cần phải thu gom kịp thời và xử lý một cách hợp lý thì mới
có thể ngăn chặn sự lây lan bệnh tật cho con người
2.2) Ảnh hưởng của rác tới môi trường không khí.
Cùng với quá trình đô thị hoá trong cả nước thì thủ đô Hà
Nội đang chịu sức ép nặng nề về môi trường từ nguồn rác thải
sinh hoạt, từ các hoạt động sản xuất. Rác thải thành phố ra môi
trường đã không qua xử lý, đồng thời người dân không có ý thức
thường đổ rác ra đường trước hoặc sau khi công nhân thu gom
đến. Như đã nghiên cứu ở trên, nguồn rác thải ở đây chủ yếu là
8
rác sinh hoạt nên có tỷ lệ thực phẩm cao trong toàn bộ khối lượng
rác thải, cộng với thời tiết nóng ẩm và mưa nhiều đã trở thành
điều kiện thuận lợi cho các thành phần hữu cơ phân huỷ thúc đẩy
nhanh quá trình gây men, thối rữa, tạo nên mùi khó chịu cho con
người. Lượng khí H2S, NH4, SO2,CO,…thải ra ở các nơi này
thường cao hơn các nơi khác khiến cho không khí ở một số mơi
vượt quá mức cho phép. Ở một số quận hay cụ thể hơn là một số
phường do cơ sỏ hạ tầng yếu kém nhiều ngõ ngách, đồng thời
lượng khói và bụi cũng ảnh hưỏng rất lớn tới môi trường không
khí – nó là thành phần của nhiều loaị chất thải – nó được sinh ra
trong quá trình đô thị hoá về cơ sở vật chất cũng như về kinh tế,
mặt khác những ngưòi dân không có ý thức giữ gìn vệ sinh môi
trường vẫn thường xuyên đổ đất đá ra đường, đặc biệt lượng rác
đổ ra có cọng rau, hoa quả,xác động vật theo thời gian bị thối rữa
hoặc do xe cộ đi lại tạo thành một hỗn hợp khí độc hại gây ô
nhiễm cho môi trường không khí. Một nguyên nhân khác nữa là
do thành phố tập trung rất nhiều tuyến dường vành đai nên khối
lượng động cơ qua lại rất nhiều. Trung bình hàng ngày có khoảng
20.000 đến 40.000 xe máy, và 2.000 đến 4.000 xe ô tô/ngày đêm
cộng thêm với đường xa hay bị đào bới sửa chữa nên giao thông
vận tải là một nguồn gây ô nhiễm một cách nghiêm trọng cho
môi trường không khí. Bên cạnh đó, lượng rác thải thu gom
nhiều khi mui bạt phủ chưa kín nên một lượng rác thải bay theo
chiều gió làm ảnh hưỏng tới không khí, sức khoẻ của ngưòi đi
đường.
9
2.3) Ảnh hưởng của rác thải tới sức khoẻ con người.
Tình hình bệnh tật có liên quan tới nhiều yếu tó khác nhau.
Môi trường mà trong đó con người đang sống có tác động rất lớn
tới sức khoẻ con người, tốt hay xấu tuỳ thuộc vào sự biến đổi đó
có lợi hay có hại.
Kinh nghiệm ở một số nước cho thấy: nếu chỉ quan tâm tới
phát triển nền kinh tế mà không chú trọng bảo vệ môi trường thì
sẽ dẫn đến hậu quả không lường trứơc được gây thiệt hại to lớn
về vật chất và con người,
Hà Nội trong 10 năm trở lại đây đang trong giai đoạn đầu tư
và phát triển, nền kinh tế cùng với cả nước chuyển sang nền kinh
tế thị trường, mở cửa. Hà Nội tăng trưỏng nhanh với quá trình đô
thị hoá, công nghiệp hoá cùng du nhập với lối sống mới đã tác
động mạnh tới đời sống và đặc biệt là vấn đề sức khoẻ cộng
đồng. Sự đô thị hoá, công nghiệp hoá không những ảnh hưởng
tới sức khoẻ cộng đồng sống trong thành phố mà còn ảnh hưỏng
rất nhiều tới sức khoẻ cộng đồng sống ven đô thị. Vấn đề sức
khoẻ cộng đồng biến đổi theo hưóng xấu chính là kết quả của sự
tăng trưỏng kinh tế nhưng không chú trọng bảo vệ môi trường,
đặc biệt là môi trường không khí và môi trường nư
ớc.
Như đã nói ở trên, sự ô nhiễm rác thải đã dẫn đến ô nhiễm môi
trường nước, đó là sự xuất hiện của các chất lạ trong môi trường
nước. Những chất này đến một giới hạn nhất định sẽ là tác nhân
gây ra bệnh tật cho con người. Mọi người phải sinh sống trong
khu vực bị ô nhiễm, khi đó nguồn nước sinh hoạt của người đó bi
10
nhiễm các chất bẩn. Thông qua quá trình sinh hoạt, sử dụng
nguồn nước bị ô nhiễm con người sẽ bị lan truyền các chất bẩn
vào cơ thể. Cơ thể con người cũng có thể bị nhiễm các chất độc
hại khi họ sử dụng những loại thức ăn chế biến từ các loại sinh
vật bị nhiễm độc do ô nhiễm nước. Chính sự tồn tại của các chất
độc hại đó trong cơ thể sẽ làm rối loạn các quá trình sinh - lý -
hoá diễn ra bên trong cơ thể và từ đó dẫn đến các loại bệnh tật.
Nhận thấy rõ tầm quan trọng của sức khoẻ, con người từ lâu
đã biết ngăn chặn và giảm tối thiểu các nguyên nhân gây bệnh.
Tại các nước đang phát triển thì một nguyên nhân gây ra bệnh tật
cho con người là do rác thải mang lại nên công việc quản lý chất
thải chính là loại bỏ những mối nguy hiểm đối với sức khoẻ con
người, theo nhiều nhà nghiên cứu khoa học thì nguồn dịch bệnh
nguy hiểm thường là những bãi rác, vi khuẩn với thời tiết thuận
lợi tồn tại rất lâu, ở trạng thái gây bệnh sẽ phát huy tác dụng.
Theo một số tài liệu về vệ sinh môi trương thì những xác động
vật bị thối rữa chứa chất amin và các dẫn xuất sunfua hiđro hình
thành từ sự phân huỷ rác thải khích thích sự hô hấp của con
người, kích thích tim mạch đập nhanh, ảnh hưỏng xấu đối với
những người mắc bệnh tim mạch. Khi hít phải mọi người đều có
phản ứng giống nhau là hạn chế quá trình hô hấp, gây tổn hại đến
hệ thần kinh khứu giác. Mặt khác rác thải bệnh viện cũng là
nguồn tiềm ẩn trong nó nhiều mầm bệnh nguy hiểm, nguy cơ lây
lan cao, khả năng lây lan có thể vượt ra ngoài bệnh viện và nó
coá thể gây bệnh hoặc ảnh hưởng trực tiếp lên cơ thể người hay
11
qua các vật chủ trung gian không nằm trong dự kiểm soát của
con người. Đối tượng thường bị mắc bệnh thông qua việc tiếp
xúc trực tiếp với rác, đó là những người công nhân và người nhặt
rác.
Tóm lại, chỉ cần nhìn thấy rác thải ảnh hưởng như thế nào
đối với môi trường nước và không khí cũng đủ biết nó sẽ tác
động như thế nào tới sức khoẻ cộng đồng, chính vì vậy, muốn
quan tâm đến sức khoẻ cộng đồng, trước hết cần phải giải quyết
vấn đề rác thải một cách có hiệu quả cả tầm vĩ mô và vi mô.
2.4) Ảnh hưởng của rác thải tới cảnh quan xung quanh
Hà Nội là một trung tâm chính trị văn hoá của cả nước. Tuy
nhiên, trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển không
ngừng của nền kinh tế thì lượng rác thải không đựoc thu gom
cũng tăng lên một cách đáng kể làm ảnh hưởng đến cảnh quan và
kiến truc đô thị, làm mai một cách nhìn của khách nước ngoài về
hình ảnh một Hà Nội “ nghìn năm văn hiến”. Đôi khi sự xuống
cấp của xe gom rác làm cho rác lộ ra ngoài tạo sự bừa bãi, bẩn
thỉu cho điểm tập kết. Hiện tượng vứt rác bừa bãi vừa làm cho
cảnh quan luôn có cảm giác mất vệ sinh, không sạch sẽ, làm
khách du lịch không hứng thú với cảnh đẹp mà chỉ chăm chú
tránh các bãi rác “ bất đắc dĩ” trên đường phố. Bên cạnh đó,
những thùng rác nằm lộ thiên trên lối đi gây khó chịu khi đi ra đi
vào khu tập thể, đôi khi làm hỏng những công trình kiến trúc xây
dựng quanh đó.
12
Chính vì vậy, chúng ta cần tìm những giải pháp có thể giảm
bớt sự mất cảnh quan do rác thải gây ra ở Hà Nội bằng những
biện pháp quản lý chặt chẽ rác thải tạo nên sự yên tâm thoải mái
đối với khách hàng đi đường và có thể trả lại cái tên yêu quý “Hà
Nội nghìn năm văn hiến”.
Thực ra mà nói môi trường rác thải tác động đối với môi
trường không khí,môi trường nước, môi trường cảnh quan đô thị
cũng chính là sự tác động đến sức khoẻ của con người làm nảy
sinh nhiều vấn đề trong cuộc sống của cộng đồng người, họ phải
bỏ ra nhiều loại chi phí: như chi phí chữa bệnh, chi phí nghỉ việc,
…dẫn đến chất lượng cuộc sông kém, ngoài ra ô nhiễm môi
trường rác thải còn ảnh hưỏng đến các hoạt động kinh tế của con
người. Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng cuộc sống về mọi
mặt, đồng thời đảm bảo tính phát triển bền vững chúng ta cần
quan tâm hơn nữa đến bảo vệ môi trường rác thải.
III)Thực trạng và hoạt động của khu xử lý rác thải Nam Sơn
3.1) Khu xử lý chất thải công nghiệp
Diện tích dành cho xây dựng khu xử lý chất thải công nghiệp là
5 ha trên đồi Phú Thịnh. Đây là một vị trí cao nhất của toàn khu
Nam Sơn. Theo đặc thù của khu xử lý này, một phần chất thải sau
xử lý sẽ được chôn lấp, do vậy nó được nối tiếp với các ô chôn lấp ở
phần thấp hơn. Nhiệm vụ của khu này là xử lý các thành phần độc
hại trong chất thải công nghiệp, một phần tro, cặn bã sau khi xử lý
sẽ được chôn lấp và một phần được chế biến thành vật liệu xây
dựng. Phạm vi phục vụ là các xí nghiệp công nghiệp ở Hà Nội và
13
các vùng lân cận. Công suất xử lý chất thải công nghiệp vào khoảng
35-50 tấn/ngày.
3.2) Khu chế biến phân Compost.
Diện tích dành cho khu này là 7,5 ha thuộc khu vực I của khu
liên hợp xử lý chất thải rắn (đồi Phú Thịnh) để xây dựng nhà xưởng,
phần diện tích mở rộng cho khu vực đảo trộn và ủ phân sẽ sử dụng
trên diện tích đã chôn lấp chất thải bên cạnh. Quy mô công suất:
20.000tấn/năm. Dự kiến khu này sẽ đi vào hoạt động năm 2006.
Công nghệ lựa chọn xử lý chất thải hữu cơ thành phân Compost là
phương pháp vi sinh lên men hiếu khí có sự thúc đẩy bằng quá trình
đào trộn.
3.3) Khu chôn lấp.
Theo như kết quả dự tính khối lượng chât thải rắn được tiếp
nhận ở khu Nam Sơn đến năm 2020là 15.305.045 tấn và lượng rác
tích luỹ đến năm 2018 là 34.011.211 m3 (tính với khối lượng riêng
của rác là 0,45tấn/m3). Quá trình chôn lấp do các phương tiện đầm
nén kỹ nên thể tích rác giảm đi 3,5 lần là 9.717.489m3.
Lượng đất phủ chiếm 20% và bằng 1.943.500m3.
Tổng thể tích chôn lấp là : 11.660.986m3.
Diện tích bãi chôn lấp yêu cầu là : 11.660.986/18= 61,4 ha.
Diện tích phụ trợ là 11.1 ha.
Tổng diện tích của khu chôn lấp là 72,5ha, được bố trí ơ khu
vực thấp.
Giai đoạn 1 có diện tích khoảng 13,067ha sẽ chôn lấp trong 3 ô (A-
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét